Vietnamese title: Ba Điểm Tinh Yếu của Đường Tu Giác Ngộ
English title: The Three Principles of the Path
Tác Giả / Author: Lama Tsong Khapa

Anh dịch / English translations: FPMT Prayer Book Vol. 1
Việt Dịch / Vietnamese Translator(s): Hồng Như Thubten Munsel (Anh Ho)

Ba Điểm Tinh Yếu của Đường Tu Giác Ngộ

Tác giả: Lama Tông Khách Ba

Bản song ngữ Anh-Việt: The Three Principles of the Path

Jetsun Lama ! (Kính lễ Thượng Sư).

[1] Nay thầy xin tận sức giải thích về

Ý nghĩa tinh túy của giáo pháp của chư Thế Tôn;

Con đường mà các đấng con Phật đều tán dương;
Cánh cửa mở ra cho kẻ thiện duyên khát khao giải thoát.

[2] Xin hãy lắng nghe với tâm trong sáng
Hỡi những người may mắn, không tham cầu lạc thú cõi thế gian,

Biết tận dụng thân người thong dong thuận tiện,

Hướng về con đường làm đẹp dạ đấng Thế tôn.

[3] Nếu thiếu tâm buông xả luân hồi

Thì trong biển sinh tử sẽ không thể dứt tâm tìm cầu lạc thú.

Lòng tham cầu sự sống lại là dây trói,

Buộc thắt chúng sinh vào cõi luân hồi

Vậy việc đầu tiên phải làm, là phát tâm buông xả.

[4] Thân người thong dong thuận tiện,

Khó tìm mà dễ mất

Phải thường xuyên nhớ nghĩ như vậy,

Tâm sẽ thôi không đắm chuyện đời này.

Luôn nhớ rằng nhân quả vốn không sai,

Toàn bộ luân hồi vốn không ngoài khổ não.

Phải thường xuyên nhớ nghĩ như vậy,

Tâm sẽ thôi không đắm chuyện đời sau.

[5] Quán niệm như thế cho đến khi

Tâm tuyệt không còn đuổi theo chuyện phồn vinh thế tục,

Ngày cũng như đêm luôn hướng về giải thoát,

Đó là lúc thành tựu tâm buông xả luân hồi.

[6] Nhưng dù có tâm buông xả mà thiếu tâm bồ đề,

Cũng không thể thành tựu đại lạc

Của vô thượng chánh đẳng giác.

Vì vậy bậc đại trí luôn gắng công phát khởi tâm bồ đề.

[7] Nghĩ đến chúng sinh bị bốn dòng nước xoáy cuốn phăng đi,

Nghiệp cũ ràng buộc khó lòng tháo gỡ,

Kẹt trong cũi sắt chấp ngã,

Ngạt trong bóng tối vô minh,

[8] Trôi lăn theo vòng tái sinh không gián đoạn

Chịu ba loại khổ, bức bách không ngừng

Tất cả chúng sinh sống như thế đó, họ đã từng là mẹ của con.

Hãy nhớ nghĩ như vậy, để phát tâm bồ đề.

[9] Nhưng dù tâm buông xả và tâm bồ đề có đủ

Nếu thiếu đi trí tuệ chứng chân tướng thực tại

Vẫn không thể chặt đứt gốc rễ luân hồi.

Vậy phải bằng mọi cách giác ngộ lý duyên sinh..

[10] Người khởi bước vào con đường khiến chư Phật hoan hỉ
Là người thấy mọi sự, dù luân hồi hay niết bàn

Đều thuận theo nhân quả không sai

Và hoàn toàn rã tan mọi vọng chấp [có tự tánh].

[11] Tướng hiện -- là duyên sinh không thể khác,

Tánh không -- vượt mọi khẳng định, không thể nghĩ bàn

Nếu chứng tướng hiện và chứng tánh không còn riêng lẻ tách lìa,

Thì vẫn chưa thấy được ý thật của Phật.

[12] Bao giờ tướng hiện và tánh không đồng loạt không xen kẻ,

Càng chứng duyên sinh càng rã tan vọng chấp,

Đó là lúc chánh kiến đã vẹn toàn.

[13] Hơn nữa,

Vì hiện, nên không thường

Vì không, nên không đoạn

Nếu từ giữa tánh không mà thấy được nhân quả

Thì thoát được hai đầu cực đoan.

[14] Bao giờ có được cái thấy đúng như sự thật

Về ba điểm tinh yếu của đường tu,

Khi ấy, con ơi, hãy tìm nơi thanh tịnh,

Tinh tấn tu hành

Mau chóng thành tựu mục tiêu cứu cánh.

I bow down to the holy lamas.

[1] I will explain as well as I can

The essential meaning of all the Conqueror’s scriptures,

The path praised by the excellent conqueror children,

The port for the fortunate wishing liberation.

[2] Whoever are not attached to the pleasures of transient existence,

Whoever strive to make leisure and fortune worthwhile,

Whoever are inclined to the path pleasing the Conqueror Buddha,

Those fortunate ones should listen with a clear mind.

[3] Without a complete intention definitely to leave cyclic existence,

There is no way to stop seeking pleasurable effects in the ocean of existence.

Also, craving cyclic existence thoroughly binds the embodied.

Therefore, in the beginning, an intention to leave cyclic existence should be sought.

[4] Leisure and fortune are difficult to find

And life has no duration.

Through familiarity with this,

Emphasis on the appearances of this life is reversed.

If you think again and again

About actions and their inevitable effects

And the sufferings of cyclic existence,

Emphasis on the appearances

Of future lives will be reversed.

[5] If, having meditated thus, you do not generate admiration

Even for an instant for the prosperity of cyclic existence

And if an attitude seeking liberation arises day and night,

Then the intention definitely to leave cyclic existence has been generated.

[6] Also, if this intention definitely to leave cyclic existence

Is not conjoined with generation of a complete aspiration to highest enlightenment,

It does not become a cause of the marvelous bliss of unsurpassed enlightenment.

Thus, the intelligent should generate the supreme altruistic aspiration to become enlightened.

[7] [All ordinary beings] are carried by the continuum of the four powerful currents,

Are tied with the tight bonds of actions difficult to oppose,

Have entered into the iron cage of apprehending self [inherent existence],

Are completely beclouded with the thick darkness of ignorance,

[8] Are born into cyclic existence limitlessly,

And in their births are tortured ceaselessly by the three sufferings.1

Thinking thus of the condition of mothers who have come to such a state,

Generate the supreme altruistic intention to become enlightened.

[9] If you do not have the wisdom realizing the way things are,

Even though you have developed the thought definitely to leave cyclic existence

As well as the altruistic intention, the root of cyclic existence cannot be cut.

Therefore work at the means of realizing dependent arising.

[10] Whoever, seeing the cause and effect of all phenomena

Of cyclic existence and nirvana as infallible,

Thoroughly destroys the mode of misapprehension of these objects [as inherently existent]

Has entered on a path pleasing to Buddha.

[11] As long as the two, realization of appearances – the infallibility of dependent arising –

And realization of emptiness – the non-assertion [of inherent existence],

Seem to be separate, there is still no realization

Of the thought of Shakyamuni Buddha.

[12] When [the two realizations exist] simultaneously without alternation

And when, from only seeing dependent arising as infallible,

Definite knowledge destroys the mode of apprehension [of the conception of inherent existence],

Then the analysis of the view [of emptiness] is complete.

[13] Further, the extreme of [inherent] existence is excluded [by knowledge of the nature] of appearances [existing only as nominal designations],

And the extreme of [total] non-existence is excluded [by knowledge of the nature] of emptiness [as the absence of inherent existence and not the absence of nominal existence].

If within emptiness the way of the appearance of cause and effect is known,

You will not be captivated by extreme views.

[14] When you have realized thus just as they are

The essentials of the three principal aspects of the path,

Resort to solitude and generate the power of effort.

Accomplish quickly your final aim, my child.

from FPMT Prayers Book, Vol. 1, 2006