Vietnamese title: Chứng Đạo Ca
English title: Song of Experience or Lines of Experience or the Short Lamrim
Tác Giả / Author: Lama Tông Khách Ba, Sơ Tổ phái Gelug / Lama Tsong Khapa
Anh Dịch / English Translation by: Thubten Jinpa
Việt Dịch / Vietnamese Translation by: Hồng Như Thubten Munsel

CHỨNG ĐẠO CA

Song of Experience

Lama Tông Khách Ba / Lama Tsong Khapa

Bài tiếng Việt / Vietnamese version:[PDF]

1. Con xin chí thành
Đảnh lễ đức Phật,
Là người đứng đầu
Dòng họ Thích Ca.
Thân Phật nhiệm màu
Phát sinh ra từ
Vô vàn thiện hạnh
Cùng với vô vàn
Thành tựu viên mãn.
Ngữ Phật nhiệm màu
Hoàn thành ước nguyện
Vô lượng chúng sinh.
Ý Phật nhiệm màu
Thấy hết khắp cả

2. Con xin đảnh lễ
Bồ tát Di lạc,
Bồ tát Văn thù,
Là bậc trưởng tử
Của đấng Đạo Sư,
Không đâu sánh bằng.
Hai vị là người
Giữ gìn thiện hạnh
Của mười phương Phật;
Thị hiện sắc thân
Hằng sa cõi giới.

3. Con xin đảnh lễ
Dưới chân hai ngài
Long thọ, Vô Trước,
Quí như châu ngọc
Trang hoàng cõi Nam.
Danh hiệu hai ngài
Vang lừng ba cõi,
Là người thuyết giảng
Ý nghĩa “Phật mẫu”,
Giáo pháp thâm sâu
Khó tin nhận nhất
Hoàn toàn thuận theo
Ý thật của Phật.

4. Con đảnh lễ thầy
Đi-pam-ka-ra,
[thầy A-ti-sha]
Là người tiếp giữ
Kho tàng chánh pháp,
Giữ gìn ngọn đèn
Soi đường giác ngộ.
Bao nhiêu tinh túy
Đường tu Quảng, Thâm
Truyền lại từ hai
Bậc đại tổ sư
Đều được giữ gìn
Chính xác nguyên vẹn
Trong giáo pháp này.

5. Con xin kính cẩn
Đảnh lễ đạo sư.
Đạo sư là mắt
Giúp chúng con nhìn
Vào biển kinh điển
Bao la vô tận;
Là lòng sông cạn
Nâng đỡ gót chân
Cho kẻ thiện duyên
Vượt sang bờ giác.
Thầy mở lòng từ
Vô lượng vô biên,
Vận dụng muôn vàn
Phương tiện thiện xảo
Giúp cho mọi sự
Rõ ràng trong sáng.

6. Con đường tuần tự
Dẫn đến giác ngộ
Được các bậc thầy
Nối gót hai tổ
Long Thọ, Vô Trước
Khéo léo giữ gìn.
Trong số chư Tăng
Nơi vùng đất Nam
Các thầy là hạt
Ngọc châu vương đỉnh.
Tràng phan các thầy
Cao trội hơn cả.
Tu theo con đường
Tuần tự giác ngộ
Sẽ có khả năng
Hoàn thành ước nguyện
Chín loại chúng sinh.
Vì vậy pháp này
Là đấng Pháp vương,
Là lòng biển rộng
Cho ngàn dòng suối
Luận văn đổ về.

7. Pháp này vi diệu
- Giúp cho người tu
Hiểu được dễ dàng
Trăm vạn pháp môn
Vốn không mâu thuẫn;
- Giúp cho toàn bộ
Biển rộng kinh điển
Đồng loạt tỏa rạng
Trong trí người tu
Như lời giáo hóa
Dành riêng cho mình;
- Giúp cho dễ dàng
Hiểu được ý Phật;
- Hộ trì người tu
Thoát khỏi hố thẳm
Sai lầm tai hại.
Vì bốn lợi ích
Lớn lao như vậy
Nên các hành giả
Ấn độ, Tây tạng
Ai người có trí
Cũng đều hoan hỉ
Với diệu pháp này;
Là pháp chỉ rõ
Con đường tuần tự
Dẫn đến giác ngộ
Tùy theo căn cơ;
Là pháp cao tuyệt
Mà kẻ thiện duyên
Luôn luôn dốc tâm
Tinh tấn tu hành.

8. Diệu pháp này do
Ngài A-ti-sa
Thu tóm tinh túy
Của lời Phật dạy
Mà soạn thành luận.
Vì vậy dù chỉ
Đọc nghe một lần
Cũng sẽ có được
Vô vàn công đức,
Huống chi gắng công
Chuyên cần học hỏi,
Giảng giải phong phú
Cho người cùng nghe,
Chắc chắn công đức
Sẽ như sóng cả.
Vì vậy các con
Hãy gắng chú tâm
(Tu học pháp này
Cho thật đúng đắn.)

9. (Sau khi phát tâm
Qui y Tam Bảo)
Các con phải thấy
Gốc rễ điều lành
Của kiếp hiện tiền
Và mọi kiếp sau
Đều nằm ở tâm
Nương dựa đúng cách
Nơi đấng đạo sư,
Trong từng ý tưởng
Trong từng hành động.
Đạo sư là người
Đưa các con vào
Đường tu giác ngộ,
Vì vậy các con
Phải gắng làm cho
Đạo sư hoan hỉ
Bằng cách chăm chỉ
Tinh tấn tu hành
Theo đúng như lời
Của đạo sư dạy;
Dù mất mạng sống
Cũng không từ bỏ
Lời dạy của thầy,
Lấy sự tu hành
Dâng thành cúng phẩm.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

10. Kiếp người này có
Tám sự tự tại,
Quí giá còn hơn
Bảo châu Như Ý,
Đến chỉ một lần,
Cực kỳ khó gặp,
Nhưng lại dễ mất,
Tựa như tia chớp
Thoắt trên trời không.
Nhìn rõ kiếp người
Chóng vánh như vậy
Thấy chuyện thế tục
Khác gì trấu lép.
Các con hãy gắng
Vắt lấy tinh túy
Của kiếp sống này,
Trong từng phút giây,
Ngày cũng như đêm
Đừng để phí uổng.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

11. Khi vào cõi chết
Không thể biết chắc
Mình sẽ không rơi
Vào cõi ác đạo.
Chỉ có Tam bảo
Là đủ khả năng
Che chở các con
Thoái nỗi sợ hãi.
Vì lý do này
Các con phải gắng
Dưỡng tâm Qui Y
Cho thật vững chắc.
Thuận theo Tam Bảo
Đừng để sơ sót
Công phu qui y.
Muốn được như vậy
Phải đủ khả năng
Nhận diện chính xác
Thiện nghiệp, ác nghiệp
Cùng với nghiệp quả,
Nhờ vậy có thể
Sống thuận chánh pháp
Biết điều cần theo
Và điều cần bỏ.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

12. Thân người đầy đủ
Tám sự tự tại
Nếu như thiếu đi
Thì không thể có
Bước nhảy vượt bực
Trên con đường tu
Thành tựu giác ngộ.
Do đó phải nên
Lánh ác làm lành
Để khỏi tái sinh
Vào cảnh khiếm khuyết;
Cũng nên siêng năng
Tẩy sạch ác nghiệp
Phá phạm giới hạnh
Đang vấy bẩn ba
Cửa thân miệng ý;
Và nhất là để
Sám hối nghiệp chướng
Khiến không thể sinh
Trở lại làm người.
Các con hãy gắng
Siêng năng áp dụng
Bốn lực sám hối
Thanh tịnh nghiệp chướng.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

13. Nếu không cố gắng
Quán chiếu về khổ
Sẽ không thể nào
Tinh tấn nhất tâm
Hướng về giải thoát.
Không biết đâu là
Nguyên nhân của khổ,
Không biết điều gì
Ràng buộc mình trong
Cảnh sống luân hồi
Thì không thể thấy
Đâu là phương tiện
Bứng sạch gốc rễ
Của vòng tái sinh
Triền miên lẩn quẩn.
Các con nên biết
Chán cảnh sinh tử
Từ bỏ luân hồi;
Phải biết quán sát
Điều gì trói chặt
Mình trong sinh tử.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

14. Cốt tủy đại thừa
Là sao cho tâm
Vô thượng bồ đề
Luôn luôn tăng trưởng
Đây là căn bản
Cũng là nền tảng
Của khắp mười phương
Hành trạng giác ngộ
Trùng trùng vời vợi
Như sóng đại dương
[Của chư Phật đà].
Tựa như thuốc thần
Hóa sắc thành vàng
Tâm bồ đề cũng
Có được khả năng
Khiến mọi hành động
Biến thành hai bồ
Tư lương phước tuệ,
Tích lũy kho tàng
Công đức đồ sộ
Đến từ vô lượng
Tánh đức bồ đề.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

15. Thí ba la mật
Là ngọc Như Ý
Có được khả năng
Hoàn thành ước nguyện
Của mọi chúng sinh;
Là loại vũ khí
Hữu hiệu bậc nhất
Chặt phăng nút thắt
Của lòng keo bẩn.
Thái độ vì người
Sẽ làm tăng nguồn
Can đảm, tự tín.
Người có hạnh Thí
Mười phương thế giới
Sẽ đều tán dương.
Vì biết điều này
Nên người có trí
Dốc tâm tinh tấn
Tu hành hạnh Thí,
Cho đi toàn vẹn
Thân thể, của cải,
Cho cả hai bồ
Tư lương công đức.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

16. Giới là nước trong
Giặt sạch tất cả
Vết nhơ ác nghiệp.
Giới là trăng thanh
Xoa dịu tất cả
Vết bỏng nhiễm tâm.
Ai người tu Giới
Thân thể rạng ngời
Như núi Tu Di
Chiếu soi khắp cả
Chín loại chúng sinh.
Năng lực của Giới
Sẽ giúp các con
Thuần phục tất cả
Không cần thị oai.
Chúng sinh cứng cõi
Sẽ đều qui thuận.
Vì biết điều này
Nên các bậc Thánh
Giữ gìn giới hạnh
Như giữ đôi mắt.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

17. Nhẫn là trang sức
Đẹp nhất cho người
Có nhiều quyền năng.
Nhẫn là pháp tu
Khổ hạnh tốt nhất
Cho người thường bị
Vọng tâm tác hại.
Là cánh chim ưng
Bay vút trời cao,
Khắc tinh của rắn
Sân hận giận dữ.
Là áo giáp dày
Ngăn chận tất cả
Vũ khí thóa mạ.
Vì biết điều này
Nên người có trí
Tu tập đủ cách
Thích ứng tâm mình
Với lớp áo giáp
Hạnh Nhẫn tối thượng.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

18. Khoát được áo giáp
Của hạnh Tinh Tấn
Khi ấy sức học,
Tu hành, chứng ngộ
Sẽ tăng trưởng nhanh
Như vầng trăng non
Đang đến độ rằm,
Hành động nào cũng
Tràn đầy ý nghĩa
Hướng về giải thoát
Và đều mang lại
Kết quả mong cầu.
Vì biết điều này,
Nên chư bồ tát
Cuộn sóng tinh tấn
Quét sạch hết thảy
Giải đãi biếng lười.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

19. Định là đại vương
Ngự trị tâm thức.
Khi thâu tâm lại
Tâm sẽ an trụ
Như núi Tu Di
Vững không lay động.
Khi mở tâm ra
Tâm sẽ thâu nhiếp
Toàn bộ thiện pháp.
Định khiến thân tâm
Nhu nhuyễn bén nhạy
Hỉ lạc khinh an.
Vì biết điều này
Nên các hành giả
Ai người khéo tu
Cũng đều dốc sức
Miên mật thiền chỉ
Cố gắng hàng phục
Kẻ thù tán tâm.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

20. Tuệ là đôi mắt
Thâm chứng tánh Không
Và là con đường
Bứng sạch toàn bộ
(Vô minh căn bản)
Gốc rễ luân hồi.
Tuệ là tất cả
Kho tàng nhiệm màu
Mà bao kinh luận
Vẫn hằng tán dương,
Là đèn tối thượng
Phá tan bóng tối
Cố chấp hẹp hòi.
Vì biết điều này
Nên người có trí
Mong cầu giải thoát
Đều dốc tâm sức
Nỗ lực bước theo
Con đường tu Tuệ.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

21. Có Định thiếu Tuệ
Sẽ không thể nào
Đạt được chứng ngộ,
Không đủ khả năng
Chặt đứt gốc rễ
Ràng buộc luân hồi.
Có Tuệ thiếu Định
Thì dù quán sát
Miên mật đến đâu
Cũng không thể nào
Tách lìa vọng cảnh.
Vì vậy các bậc
Đạo sư luôn lấy
Mắt Tuệ thâm nhập
Chân tướng thực tại
Mà trụ vững vàng
Trên lưng ngựa Định,
Rồi dùng vũ khí
Cực kỳ bén nhọn
Của luận Trung Đạo,
Không chút cực đoan,
Vận dụng rộng rãi
Trí tuệ quán sát,
Phá hủy trọn vẹn
Nền tảng vọng tâm
Chấp bám cực đoan,
Nhờ vậy Không tuệ
Dần dần khai mở.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

22. Thiền Chỉ đến khi
Đạt Xa-ma-tha.
Bấy giờ các con
Quán chiếu các pháp.
Hễ càng quán chiếu
Tâm càng an định,
Không chút mảy may
Lay động xao lãng,
Thấy rõ chân tướng
Tất cả các pháp.
Vì thấy điều này
Ai người tinh tấn
Đạt được kết hợp
Giữa Định và Tuệ
Đều thấy nhiệm mầu,
Huống gì các con.
Rất nên mong cầu
Được sự như vậy.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

23.(Đến khi Định Tuệ
Kết hợp được rồi)
Hãy nên quán chiếu
Hai loại tánh Không:
Không - tựa không gian -
Thu nhiếp tất cả
Khi nhập vào định;
Không - tựa huyễn cảnh -
Hiện ra như mộng
Khi từ trong định
Mà bước trở ra.
Nhờ tu như vậy
Phương tiện, trí tuệ
Thuần nhất bất nhị
Nên được tán dương
Là người viên toàn
Các hạnh bồ tát.
Vì ngộ điều này
Mà bậc thiện duyên
Không bao giờ nhận
Đường tu phân chia.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

24. - Chán cảnh sinh tử,
- Phát tâm bồ đề,
- Trực Chứng tánh Không,
Là ba yếu tố
Căn bản cần thiết
Để bước lên hai
Cỗ xe Đại Thừa:
Là xe tu nhân
Và xe tu quả.
Vậy khi các con
Phát huy đúng đắn
Ba điểm này rồi
Phải nên nương dựa
Vào đấng đạo sư
Đầy đủ phẩm hạnh.
Xin thầy hộ niệm
Đưa các con vào
(Cỗ xe tu quả)
Vượt qua biển rộng
Bốn bộ Mật tông.
Ai biết tôn kính
Noi theo lời dạy
Của đấng đạo sư
Sẽ không phí uổng
Kiếp người hiếm hoi
Đầy tự tại này
(Nhờ đạt giác ngộ
Ngay kiếp hiện tiền).
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

25. Vì để thuần dưỡng
Tâm của chính mình
Và để lợi ích
Cho kẻ thiện duyên
(Đã gặp được đấng
Đạo sư chân chính
Và đủ khả năng
Tu tập đúng theo
Những gì thầy dạy)
Nên Thầy dùng lời
Rõ ràng dễ hiểu
Nói lại trọn vẹn
Đường tu giác ngộ
Mà mười phương Phật
Vẫn hằng hoan hỉ.
Nguyện công đức này
Giúp cho chúng sinh,
Không bao giờ xa
Đường tu trong sáng
Chắc thật, nhiệm mầu.
Thầy là hành giả
Đã tu như vậy.
Các con ai người
Đang cầu giải thoát
Hãy tự thuần dưỡng
Đúng theo lối này.

[Hết]

Đến đây là hết bài Tiểu Luận về Con Đường Tuần Tự Giác Ngộ, soạn theo thể dạng cực ngắn, dễ nhớ khó quên. Luận giải này do tỷ kheo Losang Dragpa [Lama Tông Khách Ba] - là hành giả đã thọ trì nhiều chánh pháp - viết tại Tu viện Ganden Nampar Gyelwa'i, trên ngọn núi Riwoch, Tây tạng.

Nguyên bản Anh ngữ : The Short Lamrim or Lines of Experience or Songs of Spiritual Experiences. Hồng Như chuyển Việt ngữ từ bản tiếng Anh trích trong Illuminating the Path to Enlightenment, do đức Đạt-lai Lạt-ma thuyết giảng, Thubten Dhargye Ling Archive, Long Beach, California ấn hành

Bản dịch Việt ngữ hoàn tất tháng 2004, hiệu đính tháng 05/2005. Tháng 01/2007 soát lại bản thảo, chuẩn bị cho khóa tu học do Geshe Thubten Dawa hướng dẫn.